Cửa Lò vùng đất ven biển, có hai cửa sông bao bọc hai đầu (Cửa Lò ở phía Bắc và Cửa Hội ở phía Nam), có đảo Hòn Ngư, Hòn Mắt thuận lợi cho nhiều loại hải sản như tôm, cua, cá, mực... sinh sống, nên nghề nuôi trồng và đánh bắt hải sản phát triển.

Nguyên trước đây cửa Lò là một làng chài nhỏ sinh sống bằng nghề đánh bắt hải sản cuộc sống trôi nổi trên biển khơi, gặp nhiều gian nan, nguy hiểm luôn phải đối mặt với phong ba, bão tố, sóng dữ.

Chính vì vậy, mỗi khi ra khơi vào lộng ngư dân tin rằng có vị thần biển luôn che chở, bảo vệ cho họ bình yên vô sự. Hàng năm, cứ đến vụ cá nam, ngư dân nơi đây lại làm Lễ cầu yên: cầu cho trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang. Dần dần phát triển thành Lễ hội sông nước có quy mô lớn trong vùng. Khi du lịch phát triển, Lễ hội sông nước Cửa Lò không đơn thuần chỉ là lễ cầu yên mà còn kết hợp khai trương mùa hè du lịch hàng năm của thị xã du lịch biển.

Phần lễ:

- Chiều 30/4: Lễ yết cáo tại đền Vạn Lộc - Phường Nghi Tân.
- Sáng 1/5: Lễ rước kiệu từ đền Vạn Lộc về quảng trường Trung tâm thị xã
- Diễn văn khai mạc lễ hội cùng các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao.

Phần hội:

-
Tối 30/4: Chương trình văn nghệ "nối vòng tay biển" do các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp biểu diễn. Kết thúc buổi biểu diễn là màn đốt pháo bông thu hút hàng vạn người xem.

- Sáng1/5: Đua thuyền truyền thống trên biển và tổ chức các hoạt động thể thao như: Bóng đá mini, bóng chuyền bãi biển, kéo co, biểu diễn võ thuật ...